Wanneer overtreden demonstranten de wet? Strafbare feiten, schade veroorzaken en de gevolgen daarvan

Demonstranten mogen het optreden van de politie tijdens een demonstratie filmen of fotograferen, zolang zichtbaar is dat zij dit doen. Demonstranten hebben daarbij ook het recht om ‘terug te filmen’. Dit betekent dat als zij of andere demonstranten door de politie worden gefilmd, dat zij op hun beurt de politie kunnen filmen. Maar het gebruiken van een verborgen camera mag niet zomaar: demonstranten zijn dan verplicht om aan de politie mee te delen dat ze de politie filmen. 

Demonstranten moeten zich aan de wet houden en ook aan bijvoorbeeld een regel, verbod of beëindiging opgelegd door de burgemeester. Doet een demonstrant dit niet of denkt de politie dat een demonstrant iets strafbaars heeft gedaan, dan kunnen de officier van justitie en de politie hiertegen optreden door de demonstrant aan te houden. 

Demonstranten moeten zich aan de wet houden en ook aan bijvoorbeeld een regel, verbod of beëindiging opgelegd door de burgemeester. Doet een demonstrant dit niet of denkt de politie dat een demonstrant iets strafbaars heeft gedaan, dan kan het Openbaar Ministerie (OM) hier tegen optreden door de demonstrant aan te (laten) houden en te vervolgen.

Personen die tijdens een demonstratie strafbare feiten plegen, kunnen daarvoor een straf opgelegd krijgen. Het Nederlandse strafrecht kent drie hoofdstraffen: de geldstraf (boete), de taakstraf en de celstraf (hechtenis of gevangenisstraf). Het hangt af van hoe ernstig het strafbare feit is, van de situatie waarin deze is gepleegd en van de persoonlijke omstandigheden van de verdachte welke straf de rechter oplegt. Ook het demonstratierecht speelt daarbij een rol.

Iemand kan een strafblad krijgen door het plegen van een strafbaar feit. Het hangt af van welk strafbaar feit of je er een strafblad voor krijgt. In het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens is aangegeven welke feiten wel en welke feiten niet worden geregistreerd op het strafblad. 

Mensen die door een demonstratie schade lijden, kunnen daarvoor soms schadevergoeding krijgen. Demonstranten kunnen aansprakelijk worden gesteld voor schade die zij zelf hebben veroorzaakt. 

Iemand die schade heeft geleden door een demonstratie, bijvoorbeeld omdat een demonstrant spullen van diegene heeft kapotgemaakt, kan schadevergoeding vragen aan die demonstrant.