Wanneer overtreden demonstranten de wet? Strafbare feiten, schade veroorzaken en de gevolgen daarvan

Is het strafbaar als een demonstrant zich niet houdt aan lokale regels zoals de Algemene Plaatselijke Verordening (APV)?

Demonstreren is een grondrecht. Om die reden heeft de wetgever een demonstratiewet gemaakt die in alle Nederlandse gemeenten geldt (de Wet openbare manifestaties), waarin is aangegeven dat de overheid een demonstratie niet zomaar mag beperken: dit mag alleen als dat noodzakelijk is vanwege een van de drie beperkingsgronden (gezondheid, verkeer, wanordelijkheden).

In die demonstratiewet (artikel 4 van de Wet openbare manifestaties) is bepaald dat de gemeenteraad in iedere gemeente regels mag stellen over het aanmelden van een demonstratie, zoals hoe lang dit van tevoren moet en welke informatie hierbij moet worden doorgegeven. Het is de gemeenteraad daarnaast niet toegestaan om in lokale regels (zoals de Algemene Plaatselijke Verordening (APV)) verder regels te stellen over demonstraties. Lagere regels, zoals de APV, kunnen dus geen reden zijn om een demonstratie bijvoorbeeld te verbieden of te beëindigen. 

Voor het gebruik van sommige objecten of voorwerpen tijdens een demonstratie kan er een aparte vergunningplicht staan in de lokale regels (APV)

Denk aan het plaatsen van een podium of het gebruik van voertuigen. Vaak moet zo’n vergunning een paar dagen van tevoren worden aangevraagd.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: