Wanneer kan een demonstratie worden verboden? De uitzonderlijke gevallen waarin een verbod of beëindiging is toegestaan

Kan een demonstratie (vooraf) worden verboden of beëindigd vanwege een epidemie of pandemie?

De Nederlandse demonstratiewet (Wet openbare manifestaties) geeft de burgemeester de bevoegdheid om een demonstratie te verbieden of beëindigen als dat noodzakelijk is om de gezondheid te beschermen. In bijzondere gevallen gaat die bevoegdheid over van de burgemeester naar de voorzitter van de veiligheidsregio. Bijvoorbeeld als er sprake is van een ramp of crisis zoals een epidemie of een pandemie (denk aan de coronacrisis). Dit is geregeld in artikel 39 van de Wet veiligheidsregio’s.

In dat geval is het de voorzitter van de veiligheidsregio als dat noodzakelijk is, regels kan stellen over bijvoorbeeld het maximaal aantal deelnemers aan de demonstratie of de plaats van de demonstratie, om op die manier te voorkomen dat een ziekmakend virus zich verder verspreidt. Worden deze regels niet nageleefd of is dat niet mogelijk, en is er geen andere manier om de volksgezondheid te beschermen, dan kan de demonstratie in een uiterst geval worden verboden of beëindigd. 

Deze rechterlijke uitspraak uit 2022 over twee verboden massademonstraties tijdens de coronacrisis.

Deze rechterlijke uitspraak uit 2021 over een verboden protestmars tijdens de coronacrisis.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: