Maakt het uit waarover je demonstreert? Controversiële of zelfs strafbare uitingen en censuur

Mag een demonstrant de wet overtreden?

Demonstranten moeten zich gewoon aan de wet houden. Als een demonstrant iets strafbaars doet (zoals iets vernielen of iemand beledigen) kan die persoon daar een straf voor krijgen.

Internationale verdragen bepalen dat een beperking van het demonstratierecht altijd noodzakelijk moet zijn.

Ook het opleggen van een straf aan een demonstrant is een beperking van het demonstratierecht. Om die reden oordeelt de rechter in sommige gevallen dat de bescherming van het demonstratierecht ervoor zorgt dat een demonstrant een lagere straf of helemaal geen straf krijgt opgelegd.

Vaak gaat het dan om niet heel ernstige strafbare feiten, zoals lokaalvredebreuk. Als er sprake is van bijvoorbeeld vernieling krijgen demonstranten meestal wel een straf opgelegd. 

Heel soms oordeelt de rechter zelfs dat de demonstrant helemaal niet strafbaar is, ook al heeft de demonstrant iets gedaan dat normaal gesproken wel strafbaar is.

Deze uitspraak waarin de rechter oordeelt dat Greenpeace-demonstranten die de Mijnbouwwet overtreden door een boorplatform op de Noordzee te bezetten, niet strafbaar zijn, gelet op de bescherming van het demonstratierecht.

S. Gerritse & B. Roorda, ‘Strafbaarheid van gedragingen van demonstranten’, hoofdstuk 5 rapport Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2021, p. 114-182.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: