Maakt het uit waarover je demonstreert? Controversiële of zelfs strafbare uitingen en censuur

Mag een demonstratie kwetsend zijn of heftige reacties uitlokken?

Zelfs meningen waar veel mensen het niet mee eens zijn, die kwetsend zijn of heftige reacties uitlokken, worden beschermd door het recht om te demonstreren. Een hoge rechter (het Europees Hof voor de Rechten van de Mens) heeft namelijk geoordeeld dat er in de samenleving ook ruimte moet zijn voor meningen die anderen boos kunnen maken of kunnen kwetsen.

De burgemeester kan een demonstratie niet beperken of verbieden omdat de demonstratie kwetsend is of omdat anderen daar heftig op reageren. 

In de demonstratiewet staat namelijk dat een burgemeester zich helemaal niet met de inhoud van een demonstratie mag bemoeien.

De burgemeester mag een demonstratie niet beperken alleen omdat anderen heftig of gewelddadig op de demonstratie reageren. Sterker nog, de burgemeester moet zich inspannen om vreedzame demonstranten te beschermen tegen bedreigende en gewelddadige reacties. Als het nodig is om hier veel politie bij in te zetten, dan moet de burgemeester dit doen. 

Als een demonstrant tijdens een demonstratie iets zegt of roept dat strafbaar is, zoals het beledigen van een groep mensen of het aanzetten tot haat, dan kan de demonstrant daarvoor een straf krijgen. 

De overheid moet terughoudend zijn met het strafrechtelijk aanpakken van vreedzame demonstranten. Dit betekent dat zij niet snel mag ingrijpen, en al helemaal niet als een demonstrant niets ernstigs heeft gedaan. Een hoge rechter (het Europees Hof voor de Rechten van de Mens) heeft dit geoordeeld.

Nederlandse rechters oordelen daarom nog weleens dat als een demonstrant iets zegt of roept tijdens een demonstratie dat normaal gesproken strafbaar is, dat de bescherming van het demonstratierecht er dan voor zorgt dat er een lagere straf of geen straf wordt opgelegd, of zelfs dat het helemaal niet strafbaar is.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: