Wat mag mee bij een demonstratie? Spandoeken, fakkels, voertuigen en andere dingen waarmee wordt gedemonstreerd

Mag je heilige boeken (zoals de Bijbel, Koran of Tenach) meebrengen om die tijdens de demonstratie te verscheuren, verbranden of op een andere manier te vernielen?

Demonstranten mogen zelf bepalen waarover zij demonstreren en welke voorwerpen zij daarbij meenemen. Het is dus toegestaan om tijdens een demonstratie heilige boeken (zoals de Bijbel, Koran of Tenach) mee te nemen. 

De burgemeester kan het meenemen van heilige boeken niet verbieden, aangezien de burgemeester zich niet mag bemoeien met de inhoud van de demonstratie. 

Als demonstranten heilige boeken demonstratief willen verbranden of anderszins vernielen en als dit heftige of zelfs gewelddadige reacties bij anderen oproept, dan mag dat geen reden voor de burgemeester zijn om een beperking of verbod op te leggen. De burgemeester moet zich in plaats daarvan inspannen om de demonstranten te beschermen tegen gewelddadige reacties van anderen. Als het nodig is, moet hij daarbij veel politie inzetten.

Wel moeten demonstranten zich aan de wet houden. Daarin zijn sommige uitingen strafbaar gesteld, zoals opruien, beledigen, haatzaaien en bedreigen (zie de artikelen 131, 137c, 137d en 285 van het Wetboek van Strafrecht).

De officier van justitie (het Openbaar Ministerie) kan een demonstrant laten aanhouden en strafrechtelijk vervolgen als de demonstrant zich hier schuldig aan maakt. 

De overheid moet terughoudend zijn met het strafrechtelijk aanpakken van vreedzame demonstranten. Dit betekent dat zij niet snel mag ingrijpen, en al helemaal niet als een demonstrant niets ernstigs heeft gedaan. Een hoge rechter (het Europees Hof voor de Rechten van de Mens) heeft dit geoordeeld.

Nederlandse rechters oordelen daarom nog weleens dat als een demonstrant iets zegt tijdens een demonstratie dat normaal gesproken strafbaar is, dat de bescherming van het demonstratierecht er dan voor zorgt dat er een lagere straf of geen straf wordt opgelegd, of zelfs dat het helemaal niet strafbaar is.

Deze rechterlijke uitspraak waarin een demonstrant wordt veroordeeld voor groepsbelediging, omdat de demonstrant tijdens een demonstratie moslims met nazi’s vergeleek. Daarbij verscheurde de demonstrant een Koran en stond erop.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: