Rechtspraak over demonstratierecht
Instantie
Rechtbank Amsterdam
Soort zaak
eerste aanleg
Rechtsgebied
Civielrechtelijk
Procespartijen
Eiser (actievoerder tegen coronamaatregelen) tegen de politie
ECLI
ECLI:NL:RBAMS:2024:501
Lees de volledige rechtspraak
26 januari 2024

Rechtmatig politiegeweld (door politieruiter) bij beëindiging demonstratie tegen Covid-19

Het oordeel in het kort

Demonstratie tegen coronamaatregelen op het Museumplein na bevelen beëindigd. Politiegeweld tegen eiseres is rechtmatig: zij had eerdere politiebevelen niet opgevolgd en leek dat na de eerste ingreep door een politieruiter ook niet te doen.

Wat zijn de feiten?

Op 21 februari 2021 is eiseres met anderen naar het Museumplein in Amsterdam gegaan. Op dat moment vond een demonstratie tegen coronamaatregelen plaats. Eiseres kwam daar naar eigen zeggen om koffie te drinken, maar wilde ook een statement maken tegen de coronamaatregelen.


De politie heeft 's middags tussen 15.13 en 15.19 in totaal 13 keer een bevel omgeroepen om voldoende afstand van elkaar te houden. Tussen 15.31 en 15.33 heeft de politie iedereen bevolen zich te verwijderen van het Museumplein, omdat mensen niet naar het bevel luisterden. Tussen 15.43 en 15.48 is in totaal 8 keer omgeroepen dat iedereen weg moest gaan, omdat er anders geweld zou worden gebruikt.


Na 15.48 is eiseres op een zeker moment richting agenten gegaan die iemand probeerden aan te houden. Een politieruiter zag dat en heeft geprobeerd eiseres bij die aanhouding weg te houden. Eiseres is daarbij gevallen, waarbij het paard van de politieruiter over haar heen is gereden. Later heeft ambulancepersoneel gezegd dat eiseres misschien een gebroken voet had. Zij hebben haar geadviseerd om röntgenfoto's te laten maken. Eiseres is daarna op haar fiets naar huis gegaan. De volgende dag bleek dat eiseres een gebroken rechtervoet, gescheurde enkelbanden en gekneusde schouderbanden had.

De centrale vraag van deze rechtszaak:

Is het politiegeweld dat is gebruikt tegen eiseres rechtmatig?

Wat oordeelt de rechter?

De rechter oordeelt dat er sprake is van rechtmatig politiegeweld.

Rechtmatig politiegeweld moet proportioneel en subsidiair zijn. Proportioneel betekent dat het doel van het politiegeweld en het gebruikte geweld passend moeten zijn voor de situatie. Subsidiair betekent dat bepaald geweld alleen mag worden gebruikt als er geen andere, minder vergaande opties mogelijk zijn. Samengenomen betekenen deze eisen het dat het politiegeweld dat wordt ingezet zo redelijk en gematigd mogelijk moet zijn.

In deze zaak is het politiegeweld volgens de rechter rechtmatig toegepast. De politieruiter heeft eiseres tot twee keer toe proberen te verhinderen de aanhouding te bereiken en eiseres heeft niet geluisterd naar de eerdere bevelen van de politie. De politieruiter heeft twee keer geprobeerd eiseres met zijn paard tegen te houden en te zorgen dat zij een andere kant op zou lopen, maar dat lukte hem niet. Na de eerste keer probeerde eiseres alsnog de aanhouding te bereiken. Eiseres kwam daarbij ongelukkig ten val, waarbij het paard over haar heen is gereden.

De rechter bepaalt daarnaast dat politiegeweld bij de handhaving van de openbare orde is toegestaan. Het is niet vereist dat eiser een verdachte is of als verdachte wordt aangehouden bij de uitoefening van politiegeweld.

Wat leert deze uitspraak ons?

De rechter oordeelt de rechtmatigheid van het politiegeweld aan de hand van twee vereisten: proportionaliteit en subsidiariteit. Daarnaast oordeelt de rechter dat politiegeweld is toegestaan bij handhaving van de openbare orde. Het is niet vereist dat eiser een verdachte is of als verdachte wordt aangehouden bij de uitoefening van politiegeweld.

Rechtspraak

Meer recente uitspraken