Wanneer kan een demonstratie worden beperkt? De regels die bij een demonstratie kunnen worden gesteld

Wanneer kan de Mobiele Eenheid (ME) worden ingezet bij een demonstratie?

De Mobiele Eenheid (ME) zijn medewerkers van de politie die opgeroepen kunnen worden om in een groep op te treden. Medewerkers van de ME doen dagelijks normaal politiewerk, hun werk voor de ME is een soort nevenfunctie. Hiervoor volgen zij een opleiding.

De ME wordt bij demonstraties ingezet voor de handhaving van de openbare orde of hulpverlening. De korpschef kan de ME alleen inzetten met toestemming van de burgemeester. 

Dit volgt uit artikel 11 van de Politiewet en artikel 6 van de Ambtsinstructie voor de politie. Wanneer de ME wordt ingezet verschilt per situatie en per gemeente en hangt af van de lokaal gemaakte afspraken. Bij massademonstraties staat de ME vaak stand-by. De ME kan opschalen als er bijvoorbeeld grootschalig strafbare feiten worden gepleegd door demonstranten, of sprake is van (dreigende) openbare ordeverstoringen.

De ME kan geweld of geweldsmiddelen gebruiken. Aan geweldgebruik zijn strenge eisen verbonden. 

Zo moet het geweld proportioneel, gematigd en redelijk zijn. Denk aan de inzet van een waterwerper (waterkanon). De ME kan een waterwerper gebruiken om de openbare orde te handhaven. Dit kan alleen met toestemming van de burgemeester, zo volgt uit artikel 14 van de Ambtsinstructie voor de politie. De waterwerper mag niet zomaar worden ingezet, en vooral bij een vreedzame demonstratie moet de ME hier heel terughoudend mee zijn. 

Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van een waterwerper nadat een demonstratie die plaatsvindt op een gevaarlijke plaats, zoals een snelweg, rechtmatig door de burgemeester is beëindigd, maar een grote groep demonstranten de gevaarlijke locatie niet wil verlaten. 

Aan het gebruik van een waterwerper moet dan een waarschuwing vooraf gaan, en demonstranten moeten de mogelijkheid hebben gehad om weg te gaan. Bovendien zou in principe alleen een milde straal moeten worden gebruikt en zou de waterwerper niet op de hoofden van demonstranten moeten worden gericht. De waterwerper zou er ook alleen toe moeten dienen om demonstranten uiteen te drijven, en moet niet worden ingezet tegen demonstranten die al zijn aangehouden, die het gebied niet kunnen verlaten, die in bedwang worden gehouden of zich niet kunnen bewegen. 

Deze rechterlijke uitspraak over de inzet van de waterwerper bij snelwegblokkades.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: