Naar de rechter? Juridische stappen die demonstranten, derden en autoriteiten kunnen zetten

Wat kan een demonstrant doen die het niet eens is met een beperking, verbod of beëindiging van een demonstratie?

Een demonstrant die het niet eens is met een regel, verbod of beëindiging door de burgemeester opgelegd, kan tegen die regel, dat verbod of die beëindiging bij de burgemeester bezwaar maken. Dit betekent dat de demonstrant binnen zes weken nadat de burgemeester de regel, het verbod of de beëindiging heeft opgelegd, een brief aan de burgemeester moet sturen. Daarin staat dan dat de demonstrant het niet eens is met het besluit en legt de demonstrant uit waarom de burgemeester het besluit moet veranderen of intrekken.

Als de burgemeester vindt dat de demonstrant gelijk heeft, kan de burgemeester de regel, het verbod of de beëindiging veranderen of intrekken. 

Als de burgemeester niet vindt dat de demonstrant gelijk heeft en dus niet de beperking, het verbod of de beëindiging verandert of intrekt, dan kan de demonstrant in beroep naar de bestuursrechter gaan. Die oordeelt dan of de burgemeester de regel, het verbod of de beëindiging had mogen opleggen. 

Is het bezwaarschrift ingediend, maar kan de organisator van de demonstratie de reactie van de burgemeester niet afwachten, dan kan de organisator ook een verzoek om een voorlopige voorziening indienen bij de rechtbank. De rechter doet snel (vaak binnen een dag) uitspraak over de vraag of de burgemeester de beperkingen heeft mogen opleggen. Denk aan de situatie waarin de burgemeester een aangemelde demonstratie een dag van tevoren heeft verboden. De demonstrant hoeft dan niet eerst de reactie van de burgemeester op het bezwaar af te wachten. 

Een voorbeeldbrief voor het indienen van een bezwaarschrift op juridischloket.nl

Voor klachten over het handelen van de burgemeester kunnen demonstranten ook terecht bij de Nationale ombudsman. Voordat de klacht kan worden ingediend bij de Nationale ombudsman moet deze eerst worden ingediend bij de gemeente zelf. Wordt de klacht daar niet naar tevredenheid behandeld of duurt het behandelen ervan langer dan zes weken, dan kan men naar de Nationale ombudsman stappen. Dit kan niet tegelijkertijd met bijvoorbeeld een beroepsprocedure bij de rechtbank, omdat de Nationale ombudsman niet op de stoel van de rechter mag gaan zitten.

Zoek naar vragen, artikelen en rechtspraak: